🎧 ఈ వ్యాసాన్ని వినండి3 నిమిషాలు

ముక్కులో నెత్తురు ఎందుకు వస్తుంది — హైదరాబాద్

హైదరాబాద్‌లో చాలా మందికి ముక్కులో నెత్తురు రావడం అనేది ఆందోళన కలిగించే విషయం. అకస్మాత్తుగా ముక్కు నుండి రక్తం కారడం చూసినప్పుడు భయపడటం సహజం. నిజం చెప్పాలంటే, చాలా సందర్భాలలో ఇది పెద్ద సమస్య కాదు, సరైన ప్రథమ చికిత్సతో ఇంట్లోనే ఆపవచ్చు.

కానీ కొన్నిసార్లు ఇది తీవ్రమైన అంతర్లీన సమస్యకు సంకేతం కావచ్చు, కాబట్టి జాగ్రత్తగా ఉండటం ముఖ్యం.

ముక్కులో నీరు ఎందుకు వస్తుంది?

చూడండి, ముక్కులో నెత్తురు రావడం అనేది ముక్కులోపల ఉండే చిన్న రక్తనాళాలు పగిలి రక్తం బయటకు రావడాన్ని సూచిస్తుంది. చాలా మంది ముక్కులో నీరు రావడం లేదా ముక్కు దిబ్బడ వంటి సమస్యలతో దీనిని పోల్చుకుంటారు, కానీ అవి వేరు. ముక్కులో నీరు రావడం అనేది సాధారణంగా అలర్జీలు లేదా జలుబువల్ల వస్తుంది, ఇక్కడ పల్చని ద్రవం ముక్కు నుండి కారుతుంది.

కానీ ముక్కులో నెత్తురు అంటే స్పష్టంగా రక్తం కారడం. నా clinic లో ప్రతి వారం ఇలాంటి రోగులు వస్తారు, ముఖ్యంగా పొడి వాతావరణంలో లేదా ముక్కును గట్టిగా పీల్చినప్పుడు ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.

ముక్కులో నెత్తురు లక్షణాలు

ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు కనిపించే లక్షణాలు సాధారణంగా స్పష్టంగా ఉంటాయి, కానీ కొన్నిసార్లు రక్తం ఎక్కడి నుండి వస్తుందో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. ముక్కు నుండి రక్తం కారడం అనేది ప్రధాన లక్షణం, ఇది ముక్కు ముందు భాగం నుండి లేదా వెనుక భాగం నుండి రావచ్చు.

• ముక్కు రంధ్రం నుండి రక్తం కారడం: ఇది చాలా సాధారణమైన లక్షణం. ముక్కు ముందు భాగంలో ఉండే చిన్న రక్తనాళాలు పగిలినప్పుడు ఇలా జరుగుతుంది. సాధారణంగా, ఇది అంత తీవ్రమైనది కాదు మరియు సులభంగా ఆగిపోతుంది.
• గొంతులోకి రక్తం కారడం: కొన్నిసార్లు రక్తం ముక్కు వెనుక భాగం నుండి గొంతులోకి కారుతుంది. ఇది మరింత తీవ్రమైనది కావచ్చు మరియు నియంత్రించడం కష్టం.
• రక్తం ఎక్కువగా కారడం: ముక్కులో blood చాలా ఎక్కువగా, వేగంగా కారుతుంటే, అది తీవ్రమైన సమస్యకు సంకేతం కావచ్చు.
• రక్తం గడ్డకట్టడం: ముక్కు నుండి రక్తం కారినప్పుడు, అది గడ్డకట్టి ముక్కు రంధ్రాలలో అడ్డుపడవచ్చు.
• తల తిరగడం లేదా బలహీనత: రక్తం ఎక్కువగా పోయినప్పుడు, కొందరికి తల తిరగడం, బలహీనంగా అనిపించడం లేదా స్పృహ కోల్పోవడం వంటివి జరగవచ్చు.
• ముక్కులో నొప్పి: కొన్నిసార్లు ముక్కులో నెత్తురు రావడానికి ముందు లేదా తర్వాత ముక్కులో నొప్పి అనిపించవచ్చు, ముఖ్యంగా గాయం అయినప్పుడు.

వెంటనే డాక్టర్ దగ్గరకు ఎప్పుడు వెళ్ళాలి?

కొన్ని సందర్భాల్లో, ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా డాక్టర్‌ను సంప్రదించండి:

• ఎక్కువగా రక్తం కారడం మరియు ఆగకపోవడం: ముక్కును గట్టిగా పట్టుకున్నా కూడా 10-15 నిమిషాల తర్వాత కూడా రక్తం ఆగకపోతే, ఇది తీవ్రమైన సమస్య కావచ్చు.
• రక్తం గొంతులోకి ఎక్కువగా కారడం: ముక్కు ముందు భాగం నుండి కాకుండా, రక్తం ఎక్కువగా గొంతులోకి కారుతుంటే, అది వెనుక భాగం నుండి వచ్చే రక్తస్రావం కావచ్చు, దీనికి ప్రత్యేక చికిత్స అవసరం.
• రక్తం పల్చబడే మందులు వాడుతున్నప్పుడు: మీరు warfarin లేదా ఇతర blood thinners వాడుతున్నట్లయితే, ముక్కులో నెత్తురు వస్తే వెంటనే డాక్టర్‌ను సంప్రదించాలి, ఎందుకంటే రక్తస్రావం నియంత్రించడం కష్టం కావచ్చు.
• తరచుగా రక్తం మరకలు పడినట్లు ముక్కు నుండి స్రావం: సాధారణ ముక్కులో నెత్తురు కాకుండా, తరచుగా రక్తం మరకలు పడినట్లు స్రావం వస్తుంటే, ఇది ముక్కులో కణితులకు సంకేతం కావచ్చు.
• తల తిరగడం లేదా స్పృహ కోల్పోవడం: రక్తస్రావంవల్ల మీకు బలహీనంగా, తల తిరుగుతున్నట్లు అనిపిస్తే లేదా స్పృహ కోల్పోతే, అది తీవ్రమైన రక్త నష్టానికి సంకేతం.

ముక్కులో నెత్తురు కారణాలు ఏమిటి

ముక్కులో నెత్తురు రావడానికి చాలా కారణాలు ఉండవచ్చు. కొన్నిసార్లు ఎటువంటి స్పష్టమైన కారణం లేకుండానే రక్తం వస్తుంది, దీనిని idiopathic epistaxis అంటారు. నా అనుభవంలో, చాలా మంది రోగులకు ఇలాంటి సమస్యలే ఉంటాయి.

• గాయం: ముక్కుకు దెబ్బ తగలడం, ముక్కు పీకడం, లేదా ముక్కులో ఏదైనా విదేశీ వస్తువు ఇరుక్కుపోవడం వంటివి ముక్కులో నెత్తురు రావడానికి సాధారణ కారణాలు. పిల్లలలో ముక్కు పీకడంవల్ల ఇది చాలా సాధారణం.
• రక్తం పల్చబడే మందులు: warfarin, నొప్పి మందు, లేదా ఇతర blood thinners వాడుతున్న వారికి రక్తస్రావం అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ. ఈ మందులు రక్తం గడ్డకట్టే ప్రక్రియను నెమ్మదిస్తాయి.
• అలర్జీలు మరియు పొడి వాతావరణం: హైదరాబాద్ వంటి నగరాల్లో వేసవిలో వాతావరణం పొడిగా ఉంటుంది, ఇది ముక్కు లోపలి పొరను పొడిగా చేసి, రక్తనాళాలు పగిలేలా చేస్తుంది. ముక్కు అలర్జీ ఉన్నవారు తరచుగా ముక్కును రుద్దుకోవడం లేదా తుమ్ముకోవడంవల్ల కూడా రక్తస్రావం కావచ్చు.
• కొన్ని వ్యాధులు: Hereditary haemorrhagic telangiectasia (HHT) వంటి కొన్ని అరుదైన వంశపారంపర్య వ్యాధులు తరచుగా ముక్కులో నెత్తురు రావడానికి కారణం కావచ్చు. అలాగే, ముక్కులో కణితులు కూడా రక్తస్రావానికి దారితీయవచ్చు.
• ఆల్కహాల్: ఆల్కహాల్ సేవించడంవల్ల రక్తం గడ్డకట్టే సమయం పెరిగి, రక్తస్రావం అయ్యే అవకాశం పెరుగుతుంది.
• ముక్కు స్ప్రేలు: కొన్ని రకాల ముక్కు స్ప్రేలను ఎక్కువగా వాడటంవల్ల ముక్కు లోపలి పొర దెబ్బతిని చిన్నపాటి రక్తస్రావం కావచ్చు.
• అధిక రక్తపోటు: చాలా మందికి ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉంటుంది. అయితే, NICE guidelines ప్రకారం, అధిక రక్తపోటు నేరుగా ముక్కులో నెత్తురు రావడానికి కారణం కాదని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. ఇది ఆందోళనవల్ల తాత్కాలికంగా పెరగవచ్చు.

హైదరాబాద్‌లో ఈ సమస్యకు స్థానిక కారణాలు

హైదరాబాద్‌లోని వాతావరణం మరియు జీవనశైలి కొన్నిసార్లు ముక్కులో నెత్తురు రావడానికి దోహదపడవచ్చు.

• పొడి మరియు వేడి వాతావరణం: హైదరాబాద్‌లో వేసవి కాలంలో వాతావరణం చాలా పొడిగా, వేడిగా ఉంటుంది. ఇది ముక్కు లోపలి పొరను పొడిగా చేసి, రక్తనాళాలు సులభంగా పగిలేలా చేస్తుంది.
• ధూళి మరియు కాలుష్యం: నగరంలో వేగవంతమైన పట్టణీకరణ మరియు నిర్మాణ పనులు ఎక్కువగా ఉండటంవల్ల గాలిలో ధూళి కణాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది ముక్కు లోపలి పొరను చికాకు పెట్టి, అలర్జీలను పెంచి, రక్తస్రావానికి దారితీయవచ్చు.
• అలర్జీ కారకాలు: హైదరాబాద్‌లోని వాతావరణంలో ఉండే కొన్ని అలర్జీ కారకాలు ముక్కు అలర్జీని పెంచుతాయి, దీనివల్ల తరచుగా తుమ్ములు, ముక్కు కారడం, ముక్కు దిబ్బడ వంటి సమస్యలు వచ్చి, ముక్కు లోపలి పొర దెబ్బతిని రక్తస్రావం కావచ్చు.
• ఎక్కువగా మసాలా ఆహారం: హైదరాబాద్ బిర్యానీ మరియు ఇతర మసాలా ఆహారాలు చాలా ప్రసిద్ధి. కొందరు మసాలా ఆహారం తిన్నప్పుడు ముక్కులో చికాకు లేదా రక్తనాళాలు విస్తరించడంవల్ల చిన్నపాటి రక్తస్రావం జరగవచ్చని భావిస్తారు, అయితే ఇది ప్రత్యక్ష కారణం కాదు, కేవలం ఒక ప్రేరేపకం మాత్రమే.

ముక్కులో నెత్తురు మరియు ఇతర వ్యాధుల మధ్య తేడా

ముక్కులో నెత్తురు అనేది స్పష్టంగా రక్తం కారే సమస్య. అయితే, రోగులు కొన్నిసార్లు దీనిని ముక్కుకు సంబంధించిన ఇతర సమస్యలతో గందరగోళ పడతారు. సరైన నిర్ధారణ కోసం తేడాలను తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.

లక్షణం	ముక్కులో నెత్తురు	నాసల్ పాలిప్స్	డీవియేటెడ్ సెప్టం	సైనసైటిస్
ప్రధాన లక్షణం	ముక్కు నుండి రక్తం కారడం	ముక్కు దిబ్బడ, వాసన తెలియకపోవడం	ఒక వైపు ముక్కు దిబ్బడ, శ్వాస తీసుకోవడం కష్టం	ముఖం నొప్పి, ముక్కు దిబ్బడ, తలనొప్పి
వ్యవధి	సాధారణంగా తక్కువ సమయం, అప్పుడప్పుడు	దీర్ఘకాలిక, నిరంతరం	నిరంతరం, పుట్టుకతో లేదా గాయంవల్ల	కొన్ని రోజులు నుండి వారాలు
ప్రేరేపకం	పొడి వాతావరణం, గాయం, మందులు	అలర్జీలు, దీర్ఘకాలిక మంట	పుట్టుకతో, గాయంవల్ల	జలుబు, అలర్జీలు, ఇన్ఫెక్షన్
ఎప్పుడు ఆందోళన	ఆగకపోతే, తరచుగా వస్తే, మందులు వాడుతుంటే	శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమైతే, వాసన పూర్తిగా పోతే	శ్వాస తీవ్రంగా అడ్డుపడితే	తీవ్రమైన నొప్పి, జ్వరం, దృష్టి సమస్యలు

సరైన నిర్ధారణ కోసం ENT specialist ని సంప్రదించండి.

నిర్ధారణ మరియు పరీక్షలు

ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు, నా clinic లో నేను మొదట రోగిని కూర్చోబెట్టి, ప్రశాంతంగా ఉండేలా చూస్తాను. ఆ తర్వాత, రక్తస్రావం ఆపడానికి ప్రథమ చికిత్స సూచనలు ఇస్తాను. రక్తస్రావం ఆగిన తర్వాత, కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి కొన్ని పరీక్షలు చేస్తాను.

మొదట, నేను రోగిని వారి ఆరోగ్య చరిత్ర గురించి అడుగుతాను – ఎప్పటి నుండి ఈ సమస్య ఉంది, ఎంత తరచుగా వస్తుంది, ఏమైనా మందులు వాడుతున్నారా, రక్తస్రావం ఎక్కువగా ఉందా లేదా తక్కువగా ఉందా, గొంతులోకి రక్తం కారుతుందా వంటి వివరాలు తెలుసుకుంటాను. ఇది కారణాన్ని అంచనా వేయడానికి సహాయపడుతుంది.

తర్వాత, నేను anterior rhinoscopy అనే పరీక్ష చేస్తాను. దీనిలో, ముక్కు లోపలి భాగాన్ని ఒక చిన్న పరికరం సహాయంతో పరిశీలిస్తాను. ముక్కు ముందు భాగంలో, Little’s area అని పిలువబడే ప్రాంతంలో రక్తస్రావం ఎక్కడ నుండి వస్తుందో గుర్తించడానికి ఇది చాలా ఉపయోగపడుతుంది.

చాలా సందర్భాలలో, రక్తస్రావం ఈ ప్రాంతం నుండే వస్తుంది.

కొన్నిసార్లు, రక్తస్రావం వెనుక భాగం నుండి వస్తుందని అనుమానం ఉంటే లేదా స్పష్టమైన కారణం కనిపించకపోతే, నేను nasal endoscopy చేస్తాను. ఇది ఒక సన్నని, వెలుగుతున్న ట్యూబ్, దీనిని ముక్కులోకి పంపి లోపలి భాగాన్ని స్పష్టంగా చూస్తాను. ఇది రక్తస్రావంయొక్క మూలాన్ని, ఏదైనా కణితులను లేదా ఇతర అసాధారణతలను గుర్తించడానికి సహాయపడుతుంది.

రక్తస్రావం తీవ్రంగా ఉంటే, రక్తం గడ్డకట్టే సామర్థ్యాన్ని తనిఖీ చేయడానికి కొన్ని రక్త పరీక్షలు కూడా చేయవచ్చు. ఈ పరీక్షల ద్వారా, సమస్యయొక్క మూలాన్ని కనుగొని సరైన చికిత్సను అందించవచ్చు.

చికిత్సా ఎంపికలు

ముక్కులో నెత్తురు చికిత్స అనేది రక్తస్రావంయొక్క తీవ్రత మరియు కారణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చాలా సందర్భాలలో, సరళమైన పద్ధతులతో ఇంట్లోనే ఉపశమనం పొందవచ్చు.

ఇంట్లో ఉపశమనం

ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు ఇంట్లో వెంటనే చేయగలిగే కొన్ని పనులు ఇక్కడ ఉన్నాయి:

• ముందుకు వంగి ముక్కును పట్టుకోండి: ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. కొద్దిగా ముందుకు వంగి, ముక్కుయొక్క మృదువైన భాగాన్ని (ముక్కు రంధ్రాల పైన) గట్టిగా 10-15 నిమిషాల పాటు పట్టుకోండి. ఇది రక్తస్రావాన్ని ఆపడానికి సహాయపడుతుంది. రక్తాన్ని మింగకుండా, బయటకు ఉమ్మేయండి, ఎందుకంటే రక్తం మింగడంవల్ల వికారం లేదా వాంతులు రావచ్చు.
• ఐస్ ప్యాక్ వాడండి: ముక్కు వంతెన పైన ఐస్ ప్యాక్ పెట్టడంవల్ల రక్తనాళాలు సంకోచించి, రక్తస్రావం తగ్గవచ్చు. ఇది కేవలం ఒక సహాయక చర్య మాత్రమే, ముక్కును పట్టుకోవడం ప్రధానం.
• విశ్రాంతి తీసుకోండి: రక్తస్రావం ఆగిన తర్వాత, కనీసం 24 గంటల పాటు ముక్కును గట్టిగా చీదడం, వంగడం, బరువులు ఎత్తడం లేదా వేడి పానీయాలు తాగడం వంటివి చేయకూడదు.

డాక్టర్ చికిత్స

ఇంట్లో ప్రథమ చికిత్సతో రక్తస్రావం ఆగకపోతే లేదా తరచుగా వస్తుంటే, డాక్టర్ చికిత్స అవసరం.

• Cautery: ముక్కు ముందు భాగంలో రక్తస్రావంయొక్క మూలాన్ని గుర్తించినట్లయితే, డాక్టర్ silver nitrate cautery లేదా bipolar diathermy ఉపయోగించి ఆ రక్తనాళాన్ని మూసివేయవచ్చు. ఇది చాలా ప్రభావవంతమైన పద్ధతి.
• Nasal Packing: రక్తస్రావం తీవ్రంగా ఉంటే లేదా cautery సాధ్యం కాకపోతే, ముక్కులో ప్రత్యేక ప్యాకింగ్ మెటీరియల్‌ను ఉంచుతారు. ఇది రక్తస్రావం అయ్యే ప్రదేశంపై ఒత్తిడిని కలిగించి, రక్తాన్ని ఆపుతుంది. ఇది anterior nasal packing లేదా posterior nasal packing కావచ్చు.
• మందులు: కొన్ని సందర్భాల్లో, రక్తస్రావాన్ని నియంత్రించడానికి tranexamic acid వంటి మందులను డాక్టర్ సలహా మేరకు తీసుకోవచ్చు. మీరు blood thinners వాడుతున్నట్లయితే, డాక్టర్ వాటి మోతాదును సర్దుబాటు చేయవచ్చు.

సర్జరీ ఎప్పుడు?

చాలా సందర్భాలలో, ముక్కులో నెత్తురు సర్జరీ లేకుండానే నయం అవుతుంది. అయితే, తీవ్రమైన, తరచుగా వచ్చే లేదా ప్యాకింగ్‌తో కూడా నియంత్రించలేని రక్తస్రావానికి సర్జరీ అవసరం కావచ్చు.

• ESPAL (Endoscopic Sphenopalatine Artery Ligation): ఇది ఒక సర్జికల్ పద్ధతి, దీనిలో ఎండోస్కోప్ సహాయంతో రక్తస్రావానికి కారణమయ్యే sphenopalatine artery ని కట్టివేస్తారు. ఇది వెనుక భాగం నుండి వచ్చే తీవ్రమైన రక్తస్రావానికి చాలా ప్రభావవంతమైన చికిత్స.
• Embolisation: కొన్ని అరుదైన సందర్భాలలో, రక్తనాళాల నిపుణులు రక్తస్రావానికి కారణమయ్యే రక్తనాళంలోకి ఒక చిన్న పదార్థాన్ని పంపి, దానిని మూసివేస్తారు. ఇది సాధారణంగా ESPAL సాధ్యం కాని లేదా విఫలమైన సందర్భాలలో పరిగణించబడుతుంది.

ఇంట్లో ఏమి చేయాలి, ఏమి చేయకూడదు?

ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు, చాలా మందికి ఏమి చేయాలో, ఏమి చేయకూడదో తెలియదు. సరైన చర్యలు తీసుకోవడంవల్ల సమస్య తీవ్రతరం కాకుండా నివారించవచ్చు.

• ముందుకు వంగి ముక్కును పట్టుకోండి: కొద్దిగా ముందుకు వంగి, ముక్కుయొక్క మృదువైన భాగాన్ని (ముక్కు రంధ్రాల పైన) గట్టిగా 10-15 నిమిషాల పాటు పట్టుకోండి. ఇది రక్తస్రావాన్ని ఆపడానికి అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గం.
• రక్తాన్ని ఉమ్మేయండి: గొంతులోకి కారిన రక్తాన్ని మింగకుండా బయటకు ఉమ్మేయండి. రక్తం మింగడంవల్ల వికారం, వాంతులు రావచ్చు.

• ముక్కు లోపల తేమగా ఉంచండి: పొడి వాతావరణంలో ముక్కు లోపలి పొర పొడిగా మారకుండా, సెలైన్ నాసల్ స్ప్రేలు లేదా డాక్టర్ సలహా మేరకు antiseptic nasal cream ను Little’s area లో అప్లై చేయవచ్చు.

  చాలా మంది ఈ తప్పు చేస్తారు — తల వెనక్కి వంచడం: ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన పద్ధతి. తల వెనక్కి వంచడంవల్ల రక్తం గొంతులోకి కారి, మింగడం లేదా ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్ళడం జరగవచ్చు, ఇది మరింత సమస్యలను సృష్టిస్తుంది.

  నివారణ

  ముక్కులో నెత్తురు రాకుండా నివారించడానికి కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవచ్చు, ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ వంటి నగరాల్లో.

  • ముక్కును తేమగా ఉంచండి: హైదరాబాద్‌లో వేసవిలో వాతావరణం పొడిగా ఉంటుంది. ఇంట్లో humidifiers వాడటం లేదా ముక్కు లోపల తేమగా ఉంచడానికి సెలైన్ నాసల్ స్ప్రేలను ఉపయోగించడంవల్ల ముక్కు లోపలి పొర పొడిగా మారకుండా నివారించవచ్చు. ఇది రక్తనాళాలు పగిలే ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది.
  • ముక్కు పీకడం మానుకోండి: ముక్కు పీకడం అనేది రక్తస్రావానికి ఒక సాధారణ కారణం, ముఖ్యంగా పిల్లలలో. ఈ అలవాటును మానుకోవడానికి ప్రయత్నించండి. గోళ్లను చిన్నవిగా ఉంచుకోవడం కూడా సహాయపడుతుంది.
  • అలర్జీలను నియంత్రించండి: హైదరాబాద్‌లో ధూళి మరియు కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉండటంవల్ల ముక్కు అలర్జీలు సాధారణం. ముక్కు అలర్జీ ఉన్నవారు డాక్టర్ సలహా మేరకు యాంటీహిస్టామైన్ మందులు లేదా నాసల్ స్టెరాయిడ్ స్ప్రేలను ఉపయోగించడంవల్ల ముక్కు లోపలి పొర చికాకు పడకుండా నివారించవచ్చు.
  • ముక్కుకు గాయాలు కాకుండా చూసుకోండి: క్రీడలు ఆడేటప్పుడు లేదా ప్రమాదకరమైన పనులు చేసేటప్పుడు ముక్కుకు రక్షణ కవచాలు ధరించడంవల్ల గాయాలు కాకుండా నివారించవచ్చు.
  • మందుల పట్ల జాగ్రత్త: మీరు blood thinners లేదా నొప్పి మందు వంటి మందులు వాడుతున్నట్లయితే, వాటి మోతాదు గురించి డాక్టర్‌తో మాట్లాడండి. డాక్టర్ సలహా లేకుండా మందులను ఆపవద్దు.
  • ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి: సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం మరియు తగినంత నీరు తాగడంవల్ల శరీరం మరియు రక్తనాళాలు ఆరోగ్యంగా ఉంటాయి.

  పిల్లలు మరియు వృద్ధులలో

  ముక్కులో నెత్తురు పిల్లలు మరియు వృద్ధులలో వేర్వేరు కారణాలవల్ల మరియు వేర్వేరు తీవ్రతతో సంభవించవచ్చు.

  పిల్లలలో

  పిల్లలలో ముక్కులో నెత్తురు రావడం చాలా సాధారణం, మరియు చాలా సందర్భాలలో ఇది ఆందోళన కలిగించే విషయం కాదు. నా clinic లో నేను చూసిన దాని ప్రకారం, పిల్లలలో ముక్కు పీకడం, ముక్కుకు చిన్నపాటి గాయాలు, లేదా పొడి వాతావరణంవల్ల ముక్కు లోపలి పొర పొడిగా మారడం వంటివి ప్రధాన కారణాలు. వారి ముక్కులోని రక్తనాళాలు చాలా సున్నితంగా ఉంటాయి.

  సాధారణంగా, రక్తస్రావం ముక్కు ముందు భాగం నుండి వస్తుంది మరియు సులభంగా ఆగిపోతుంది. తల్లిదండ్రులు భయపడకుండా, పైన చెప్పిన ప్రథమ చికిత్స పద్ధతులను పాటించాలి. తరచుగా వస్తుంటే, డాక్టర్‌ను సంప్రదించి, ముక్కు లోపల తేమగా ఉంచడానికి ప్రత్యేక క్రీమ్‌లు లేదా సెలైన్ స్ప్రేలను ఉపయోగించవచ్చు.

  వృద్ధులలో

  వృద్ధులలో ముక్కులో నెత్తురు రావడం మరింత తీవ్రమైనది కావచ్చు. వారికి రక్తస్రావం అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ, ఎందుకంటే వారి రక్తనాళాలు బలహీనంగా ఉంటాయి మరియు చాలా మంది అధిక రక్తపోటు, గుండె జబ్బులు లేదా ఇతర దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల కోసం blood thinners వాడుతుంటారు. ఈ మందులు రక్తస్రావాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి మరియు నియంత్రించడం కష్టం చేస్తాయి.

  వృద్ధులలో వెనుక భాగం నుండి రక్తస్రావం అయ్యే అవకాశం కూడా ఎక్కువ, ఇది మరింత ప్రమాదకరం. కాబట్టి, వృద్ధులలో ముక్కులో నెత్తురు వస్తే, అది ఎంత తక్కువగా ఉన్నా సరే, డాక్టర్‌ను సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం.

  సాధారణ అపోహలు మరియు వాస్తవాలు

  ముక్కులో నెత్తురు గురించి చాలా మందికి కొన్ని తప్పుడు అపోహలు ఉన్నాయి. వాటి గురించి తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.

  ఈ ప్రశ్న నన్ను రోజుకు 5 సార్లు అడుగుతారు: అపోహ: అధిక రక్తపోటువల్ల ముక్కులో నెత్తురు వస్తుంది. సత్యం: చాలా మందికి ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉంటుంది, కానీ ఇది ఆందోళనవల్ల తాత్కాలికంగా పెరగవచ్చు. పరిశోధనలు అధిక రక్తపోటు నేరుగా ముక్కులో నెత్తురు రావడానికి కారణం కాదని సూచిస్తున్నాయి.

  అయితే, అధిక రక్తపోటు కోసం blood thinners వాడుతున్నట్లయితే, అవి రక్తస్రావానికి దోహదపడతాయి.

  అపోహ: ముక్కులో నెత్తురు వచ్చినప్పుడు తల వెనక్కి వంచాలి. సత్యం: ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన అపోహ. దీనివల్ల వికారం, వాంతులు లేదా శ్వాస సమస్యలు రావచ్చు.

  ఎల్లప్పుడూ ముందుకు వంగి, ముక్కును పట్టుకోవాలి.

  అపోహ: ముక్కులో ప్యాకింగ్ చేయడం అన్ని రకాల రక్తస్రావానికి ఉత్తమ చికిత్స. సత్యం: ఇది నిజం కాదు. ముక్కు ముందు భాగం నుండి వచ్చే రక్తస్రావానికి cautery వంటి ప్రత్యక్ష పద్ధతులు ప్యాకింగ్ కంటే మెరుగైనవి.

  ప్యాకింగ్ కొన్నిసార్లు సమస్యలను కలిగిస్తుంది మరియు 40% వరకు విఫలం కావచ్చు. cautery 90% కంటే ఎక్కువ సందర్భాలలో ముందు భాగం నుండి వచ్చే రక్తస్రావాన్ని పరిష్కరిస్తుంది.

  అపోహ: ముక్కులో నెత్తురు వస్తే నొప్పి మందు వాడటం ఆపాలి. సత్యం: గుండె జబ్బులు లేదా ఇతర రక్తనాళాల సమస్యలు ఉన్నవారు డాక్టర్ సలహా లేకుండా నొప్పి మందు లేదా ఇతర blood thinners ను ఆపకూడదు. అలా చేయడంవల్ల స్ట్రోక్ లేదా గుండెపోటు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

  డాక్టర్ మాత్రమే మందుల మోతాదును సర్దుబాటు చేయాలి.

  అపోహ: ముక్కులో నెత్తురు వస్తే అది క్యాన్సర్‌కు సంకేతం. సత్యం: చాలా సందర్భాలలో, ముక్కులో నెత్తురు క్యాన్సర్‌కు సంకేతం కాదు. ఇది సాధారణంగా చిన్న రక్తనాళాలు పగలడంవల్ల వస్తుంది.

  అయితే, తరచుగా, తీవ్రమైన రక్తస్రావం లేదా రక్తం మరకలు పడినట్లు స్రావం వస్తుంటే, డాక్టర్‌ను సంప్రదించడం మంచిది, ఎందుకంటే అరుదుగా ఇది కణితులకు సంకేతం కావచ్చు.

  ముక్కులో నెత్తురు meaning in telugu?

  Stuffy nose అంటే ముక్కు దిబ్బడ. ముక్కు లోపలి పొర వాపుకు గురై, శ్వాస తీసుకోవడం కష్టంగా మారినప్పుడు ఇలా జరుగుతుంది. ఇది అలర్జీలు, జలుబు, సైనస్ ఇన్ఫెక్షన్ లేదా ముక్కులో పాలిప్స్వల్ల రావచ్చు.

  ఆన్‌లైన్ కన్సల్టేషన్ ఎలా పొందాలి?

  మీరు హైదరాబాద్ లేదా చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలైన సికింద్రాబాద్, వరంగల్, నిజామాబాద్, కరీంనగర్, నల్గొండ, విజయవాడ నుండి డాక్టర్ ప్రతీక్ పోర్వాల్‌ను సంప్రదించాలనుకుంటే, ఆన్‌లైన్ కన్సల్టేషన్ అందుబాటులో ఉంది. మీ ఇంటి నుండే నిపుణులైన ENT వైద్య సలహా పొందవచ్చు. మీరు నా clinic అయిన Prime ENT Center, హర్దోయ్కు రాలేకపోయినా, ఫోన్ లేదా వీడియో కాల్ ద్వారా మీ సమస్యలను వివరించవచ్చు.

  నిరాకరణ

  ఈ వ్యాసం కేవలం విద్యా ప్రయోజనం కోసం మాత్రమే. ఇది ఏ విధంగానూ డాక్టర్ సలహా, పరీక్ష లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మీ డాక్టర్ సలహా లేకుండా ఎటువంటి మందులు లేదా చికిత్సను ప్రారంభించవద్దు లేదా ఆపవద్దు.

  నా బిడ్డకు దాదాపు ప్రతి వారం ముక్కుపుడక వస్తుంది. ఇది సాధారణమా?

  పిల్లలలో ముక్కులోంచి రక్తం కారడం సాధారణం, ముఖ్యంగా ముక్కు పీకడం లేదా పొడి గాలివల్ల ఇది జరుగుతుంది, కానీ వారానికోసారి వస్తుంటే డాక్టర్‌తో చర్చించాలి. పిల్లలలో చాలా వరకు ముక్కులోంచి రక్తం ముక్కు ముందు భాగం నుండి వస్తుంది, మరియు అవి తీవ్రమైనవి కావు. డాక్టర్ అంతర్గత కారణాలను గుర్తించి, మళ్ళీ రాకుండా నిరోధించడానికి ప్రత్యేక నాసల్ క్రీమ్ వంటి సాధారణ చికిత్సలను సూచించవచ్చు.

  అధిక రక్తపోటు ముక్కు నుండి రక్తస్రావం కలిగిస్తుందా?

  అధిక రక్తపోటు నేరుగా ముక్కులోంచి రక్తం కారడానికి కారణమవుతుందని అనుకోవడం ఒక సాధారణ అపోహ. ముక్కులోంచి రక్తం కారేటప్పుడు ఆందోళనవల్ల మీ రక్తపోటు పెరగవచ్చు, కానీ దీర్ఘకాలిక అధిక రక్తపోటుకు మరియు ముక్కులోంచి రక్తం కారడానికి మధ్య ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉందని అధ్యయనాలు చూపలేదు. అయితే, మీరు అధిక రక్తపోటు కోసం రక్తం పల్చబరిచే మందులు వాడుతుంటే, ఆ మందులు రక్తస్రావానికి దోహదపడతాయి.

  ముక్కు నుండి రక్తం కారుతున్నప్పుడు నేను నా తలను వెనక్కి వంచాలా?

  లేదు, ముక్కులోంచి రక్తం కారేటప్పుడు మీరు ఎప్పుడూ తల వెనక్కి వంచకూడదు. తల వెనక్కి వంచడంవల్ల రక్తం గొంతులోకి వెళ్లి, మీరు దానిని మింగి వికారం అనిపించవచ్చు, లేదా ఊపిరితిత్తులలోకి వెళ్ళే ప్రమాదం ఉంది. బదులుగా, కొద్దిగా ముందుకు వంగి, మీ ముక్కు మెత్తని భాగాన్ని 10 నుండి 15 నిమిషాల పాటు గట్టిగా పట్టుకోండి.

  నేను ముక్కు నుండి రక్తస్రావం ఎలా నిరోధించగలను?

  ముక్కులోంచి రక్తం కారడం నివారించడానికి, ముఖ్యంగా తరచుగా వస్తుంటే, ముక్కు పీకడం మరియు గట్టిగా ముక్కు చీదడం మానుకోండి. పొడి కాలాలలో మీ ఇంట్లో గాలిని తేమగా ఉంచడం కూడా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. మీరు మళ్ళీ మళ్ళీ రక్తస్రావం అనుభవిస్తే, డాక్టర్ మీ ముక్కు లోపల ప్రత్యేక యాంటీసెప్టిక్ నాసల్ క్రీమ్‌ను పూయమని సిఫార్సు చేయవచ్చు.

  ఇంట్లో ముక్కు నుండి రక్తస్రావం ఎలా ఆపాలి?

  ముక్కులోంచి రక్తం వస్తే, కొద్దిగా ముందుకు వంగి, ముక్కు కింది భాగం (ముక్కు రంధ్రాలకు పైన) గట్టిగా 10 నుండి 15 నిమిషాల పాటు పట్టుకోండి. నోటిలోకి రక్తం వస్తే మింగకుండా ఉమ్మేయడం ముఖ్యం. ముక్కు పై భాగంలో ఐస్ ప్యాక్ పెట్టుకోవడం కూడా సహాయపడవచ్చు.

  తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

  ముక్కు నుండి రక్తం కారుతున్నప్పుడు నేను నా తలను వెనక్కి వంచాలా?

  లేదు, ముక్కులోంచి రక్తం కారేటప్పుడు మీరు ఎప్పుడూ తల వెనక్కి వంచకూడదు. తల వెనక్కి వంచడంవల్ల రక్తం గొంతులోకి వెళ్లి, మీరు దానిని మింగి వికారం అనిపించవచ్చు, లేదా ఊపిరితిత్తులలోకి వెళ్ళే ప్రమాదం ఉంది. బదులుగా, కొద్దిగా ముందుకు వంగి, మీ ముక్కు మెత్తని భాగాన్ని 10 నుండి 15 నిమిషాల పాటు గట్టిగా పట్టుకోండి.

  నేను ముక్కు నుండి రక్తస్రావం ఎలా నిరోధించగలను?

  ముక్కులోంచి రక్తం కారడం నివారించడానికి, ముఖ్యంగా తరచుగా వస్తుంటే, ముక్కు పీకడం మరియు గట్టిగా ముక్కు చీదడం మానుకోండి. పొడి కాలాలలో మీ ఇంట్లో గాలిని తేమగా ఉంచడం కూడా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. మీరు మళ్ళీ మళ్ళీ రక్తస్రావం అనుభవిస్తే, డాక్టర్ మీ ముక్కు లోపల ప్రత్యేక యాంటీసెప్టిక్ నాసల్ క్రీమ్‌ను పూయమని సిఫార్సు చేయవచ్చు.

  ఇంట్లో ముక్కు నుండి రక్తస్రావం ఎలా ఆపాలి?

  ముక్కులోంచి రక్తం వస్తే, కొద్దిగా ముందుకు వంగి, ముక్కు కింది భాగం (ముక్కు రంధ్రాలకు పైన) గట్టిగా 10 నుండి 15 నిమిషాల పాటు పట్టుకోండి. నోటిలోకి రక్తం వస్తే మింగకుండా ఉమ్మేయడం ముఖ్యం. ముక్కు పై భాగంలో ఐస్ ప్యాక్ పెట్టుకోవడం కూడా సహాయపడవచ్చు.

  తరచుగా ముక్కు నుండి రక్తం రావడానికి కారణం ఏమిటి?

  తరచుగా ముక్కులోంచి రక్తం రావడానికి స్పష్టమైన కారణం లేకపోవచ్చు, దీనిని idiopathic epistaxis అంటారు, ముఖ్యంగా పిల్లలు మరియు వృద్ధులలో ఇది జరుగుతుంది. ముక్కు పీకడం వంటి గాయాలు, blood thinners లేదా anti-inflammatory drugs వంటి కొన్ని మందులు, మరియు కొన్నిసార్లు topical nasal sprays కూడా సాధారణ కారణాలు. అరుదుగా, hereditary haemorrhagic telangiectasia లేదా nasal tumours వంటి అంతర్లీన సమస్యలు కూడా దీనికి కారణం కావచ్చు.

  ముక్కుపుడక ఎప్పుడు తీవ్రంగా ఉంటుంది?

  ముక్కులోంచి రక్తం ఎక్కువగా వస్తే, 10-15 నిమిషాల పాటు ఒత్తిడి చేసినా ఆగకపోతే, లేదా రక్తం ఎక్కువగా గొంతు వెనుకకు వెళుతుంటే అది తీవ్రమైనది. మీరు blood thinners వాడుతున్నా, తల తిరుగుతున్నా లేదా బలహీనంగా అనిపించినా, లేదా తరచుగా రక్తం కలిసిన nasal discharge వస్తున్నా ఆందోళన చెందాలి. ఇలాంటి సందర్భాలలో, వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవడం ముఖ్యం.

  📞 अभी संपर्क करें: Dr. Prateek Porwal (MBBS, DNB ENT, CAMVD) से परामर्श के लिए 7393062200 पर कॉल या WhatsApp करें।

  🏥 Dr. Prateek Porwal offers online consultations across India under NMC Telemedicine Guidelines 2020. Video call, WhatsApp or phone: 7393062200

  ⚕️ Medical Disclaimer

  For educational purposes only. Not a substitute for professional medical advice. Always consult a qualified ENT specialist.

  Dr. Prateek Porwal (MBBS, DNB (ENT), CAMVD) | About | Prime ENT Center, Hardoi | ☎️ +91-7393062200

  ---

  Medically reviewed by: Dr. Prateek Porwal, MBBS, DNB ENT, CAMVD — Last updated: 02 April 2026